Berichten

Help! Het aardgas verdwijnt

Nederland is verslaafd aan aardgas, maar we moeten afkicken om in 2050 gasloos te zijn. Overheden gaan burgers en bedrijven hiervoor de juiste kant opsturen, of ze willen of niet.

Afkicken van aardgas klinkt dramatisch en dat is het ook. Sinds begin jaren zestig is in Nederland een fijnmazig aardgasnet aangelegd. Op die manier verwarmen wij onze huizen, scholen en kantoren, kunnen we lekker in een warm bad en maken we erwtensoep en stamppot. Ook in de industrie en glastuinbouw wordt aardgas breed ingezet als brandstof en grondstof. Op termijn moeten we af van aardgas, want het draagt bij aan klimaatverandering en huisdealer NAM heeft zich in wingebied Groningen onmogelijk gemaakt. Poetin wil de handel graag overnemen, maar dat stuit ons tegen de borst: we willen ons vooral niet afhankelijk maken van Rusland.

Gigantische opgave

De opgave is gigantisch. We moeten onze gebouwen anders gaan verwarmen, via stadsverwarming, warmtepompen of op biogas. Deze technieken hebben hun beperkingen. Stadsverwarming is nu vooral een restproduct van elektriciteitscentrales. Dan is het niet handig als kolencentrales op de nominatie staan om gesloten te worden. Warmtepompen worden elektrisch aangedreven. Een grootschalige overgang naar verwarmen met warmtepompen gecombineerd met de transitie naar elektrisch rijden stuwt de vraag naar elektriciteit sterk op, terwijl sluiting van kolencentrales het aanbod verlaagt. Heel Nederland van voor tot achter vol zetten met windmolens en zonnepanelen is ook geen optie. Het aanbod van biogas is vooralsnog beperkt.

Breda inventariseert

Inmiddels zijn gemeentes, woningbouwcorporaties, netbeheerders en energie­leveranciers begonnen met inventariseren. Zo onderzoekt Breda welke wijken op stadswarmte aangesloten kunnen worden en wanneer. Uitbreiding van het stadswarmtenet naar de historische binnenstad lijkt een brug te ver. Daarnaast moet de vraag naar warmte sterk worden verlaagd. Het mantra wordt daarom isoleren, isoleren, isoleren! Je kunt veel meer goed geïsoleerde gebouwen verwarmen met stadswarmte of elektriciteit dan slechtgeïsoleerde gebouwen. De grootste pijn zit hem in de gebouwen van voor 1965, waar isoleren ingrijpend en kostbaar is. Verder is het een gigantische uitdaging om honderdduizenden woningbezitters zover te krijgen dat zij kun woning beter gaan isoleren. En toch zal dat moeten gebeuren en gaan gebeuren, linksom of rechtsom.

Stroop en azijn

Overheden gaan burgers en bedrijven de juiste kant op sturen. De ene keer met stroop en de andere keer met azijn. Dat is al een tijd gaande, en kabinet Rutte III heeft hiervoor het gas wat verder ingetrapt met verhoging van energiebelasting op aardgas, een verlaging van die op elektriciteit en het besluit dat nieuwbouwwoningen geen gasaansluitingen meer krijgen. De trukendoos zal de komende jaren nog verder opengaan. Ik heb daarvoor nog wel ideeën, zoals een verbod op gaskooktoestellen en gasboilers, een verplicht energielabel C voor winkels, scholen, horeca en sportaccommodaties, verplicht zonnepanelen en zonneboilers op nieuwbouwhuizen, strengere handhaving van de wet Milieubeheer door Omgevingsdiensten, draagkrachtige daken van voor nieuwe bedrijfspanden vol leggen met PV-panelen, etcetera.

Ondertussen kunt u zich al mentaal voorbereiden op de nieuwe televisieprogramma’s van 2025: Heel Holland Isoleert, Energielabeltje op zijn kant, Eigen Huis & Isolatie, Omgevingsdienst op je hielen, Van der Vorst ziet Zon, en Masterchef Inductie.