Wat moeten ondernemers nog meer weten van ledverlichting?

Joost Rienks werkt als jaren als energieadviseur en is gespecialiseerd in verlichting. Hij adviseert ondernemers om bij ledverlichting niet alleen te letten op de prijs, maar vooral op de kwaliteit die nodig is voor de ruimtes waar de verlichting wordt toegepast. ‘Dat is niet overal hetzelfde’.

(Tekst: Norbert Cuiper)

Ondernemers denken bij ledverlichting vaak dat ze gewoon de oude lampen kunnen vervangen door led-exemplaren. “In de praktijk loop je dan tegen problemen aan zoals minder licht, een slechte lichtverdeling, knipperen van lampen met dimmers, en verblinding. Belangrijk is dat ledverlichting bijdraagt aan verbetering, of het nu gaat om energiebesparing, de beleving door werknemers of hun arbeidsproductiviteit. Het is te vergelijken met een auto, die niet alleen zuiniger moet zijn maar ook comfort moet bieden. Bij verlichting is het net zo.”

Kleurweergave
Belangrijk is de kleurweergave, zegt Rienks. “Niet elke ledlamp geeft kleur goed weer. Ook gaat het om de hoeveelheid licht die nodig is. Zo is in een fabriek bij assemblage van kleine onderdelen en solderen veel licht nodig. Dan is meer licht nodig om details te zien. Het advies volgens de vorm is 750 lux. In magazijnen/logistieke centra is minder licht nodig. Dat gaat van 100 lux in gangen en paden tot 300 lux in hallen waar goederen of pakketten worden verwerkt.”

Hoewel led op de verlichtingsmarkt terreinwinst boekt op tl, worden nog steeds tl-armaturen verkocht, vertelt Rienks. “Soms is het een hele heisa om alle tl-armaturen te vervangen. Het is echter ook mogelijk om tl-led-lampen in de bestaande tl-armaturen te plaatsen. Dat is een goedkope oplossing, die veel in de bestaande bouw wordt toegepast. Bij nieuwbouw worden standaard hele armaturen geplaatst en kiezen ondernemers zonder uitzondering voor led.”

Lumen en Lux
Rienks adviseert om niet alleen te letten op energiegebruik, maar om ook te kijken naar de lichtopbrengst. Lichtopbrengst wordt uitgedrukt in aantal Lumen. Lumen staat voor de hoeveelheid licht die de lamp per seconde verlaat. “De verhouding tussen energiegebruik en lichtopbrengst zegt iets over de efficiency. De lamp die twee keer zoveel Lumen geeft met hetzelfde energiegebruik is twee keer zo zuinig.”
Lux is de eenheid voor het waarneembare licht dat valt op een vierkante meter oppervlak. Rienks: “Dit hangt af van het aantal lampen en de hoogte waarop ze hangen.” “Lumen kan je vergelijken met de hoeveelheid water die per seconde uit een douche stroom, terwijl Lux te vergelijken is met de hoeveelheid water die op de grond valt. Dat hangt onder meer af van de hoogte van de douche.”

Gelijkstroom
Led draait op gelijkstroom. Dat betekent dat de wisselstroom uit het net eerst moet worden omgezet naar gelijkstroom om ledlampen te kunnen laten branden. Daarvoor bevindt zich elektronica in de armatuur of in de lamp, zegt Rienks. “De kwaliteit van de omzetting bepaalt mede de kwaliteit van de verlichting. Als dit niet goed gaat ontstaan er rare effecten, zoals flikkeren.” Voordeel van gelijkstroom is dat led rechtstreeks kan worden aangesloten op zonnepanelen of op een mobiele telefoon, maar dit wordt tot nu toe alleen in kleinschalige proeven toegepast.

Dimmer voor led
Ledverlichting is te dimmen, maar dan is een dimmer nodig die past. Problemen ontstaan vaak in de bestaande bouw, als lampen worden vervangen in een bestaande armatuur. Voorbeeld: Een rij van vijf halogeenlampen van elk 50 Watt is bij elkaar 250 Watt. Als je deze lampen wil dimmen is een dimmer nodig met een range van 100 tot 300 Watt. Maar als de halogeenlampen worden vervangen door vijf ledlampen van ieder 5 Watt (dus 25 Watt totaal) valt dit buiten de bandbreedte en is de dimmer opeens niet meer geschikt. De lampen gaan dan knipperen en gaan dan vaak snel kapot.

Rienks: “Het probleem met dimmen komt in de praktijk heel veel voor. Ook ondernemers lopen hier tegenaan, in de horeca, winkels en kantoren. Het is duidelijk een aandachtspunt waar veel mensen proefondervindelijk achter komen, als er diverse lampen achter elkaar zijn gesneuveld.”

Verschillende systemen
Een soortgelijk probleem doet zich voor bij het vervangen van TL-buizen door tl-ledlampen. Rienks: “Bij de dikkere tl-buizen zijn er twee systemen op de markt: conventionele systemen, die te herkennen zijn aan de starters, en de hoogfrequente systemen die energiezuiniger zijn. Bij de vervanging door tl-led moet je rekening houden met het systeem. Dat doe je door uit te zoeken welk systeem je hebt en checken of het wel of geen starter bevat. Dit kan je vragen aan de installateur of leverancier.”

Ook is het zaak om een bijpassende led-buis te kiezen. Er zijn ook LED-buizen te koop die voor beide systemen geschikt zijn, maar dat is niet altijd het geval. “Sommige ledlampen zijn voor beide systemen geschikt, maar vaak gaat het niet goed als een ledlamp in een ander systeem wordt geplaatst. De lamp gaat dan knipperen of gaat simpelweg niet branden.” Met andere woorden: ledlampen zijn specifieke producten die niet uitwisselbaar zijn bij verschillende systemen.

Extra risico lage kwaliteit
Rienks wijst op een extra risico bij een inferieure ledlamp: de lamp is niet alleen energie-onzuiniger, maar de verlichtingssterkte loopt ook snel terug. “In het begin kan de sterkte wel 1000 Lumen zijn, maar dit kan bij een slechte lamp na 5000 branduren al met 10 procent zijn afgenomen. Gedurende de levensduur geeft de lamp steeds minder licht, en wordt het daardoor sneller donker.”Naast de sterkte kan de kleur tussen led-armaturen onderling verschillen. Hiervoor bestaan normen, zoals de ‘MacAdams steps’. “Dit is een maat voor de variatie in kleur tussen lampen van een bepaald merk en type. De meeste leveranciers garanderen maximaal drie MacAdams steps. De kleurverschillen zijn dan voor de meeste mensen niet waarneembaar.”

Verblinding
Ledverlichting kan ook te fel zijn, waardoor de kans op verblinding toeneemt. “Bij sommige armaturen kijk je recht in de lichtbron of wordt het licht teveel gereflecteerd door een ruit of monitor. Dat is vervelend voor je ogen. Om dit probleem te ondervangen is de Unified Glare Rate (UGR) in het leven geroepen. Hoe lager deze norm des te beter. Bij scholen en kantoren ligt de UGR onder de 19, terwijl deze bij gangen onder de 22 tot 25 ligt.”

Blindstroom
Als laatste tip geeft Rienks een misverstand aan over blindstroom. Dit betekent dat er meer stroom wordt verbruikt dan effectief naar verlichting toe gaat. “Hier wordt veel veel tam-tam over gemaakt, maar meestal is het geen probleem. Het is alleen een probleem als je slechte lampen hebt die blindstroom veroorzaken en het verbruik van deze lampen een te groot deel van het totale verbruik uitmaken.”

 

 

 

 

 

 

 

 

Om aan Europese wetten te voldoen wil Nederland een energielabel invoeren op basis van de NTA8800. Omdat dit bnaar verwachting een prijsstijging voor woningeigenaren tot gevolg heeft, heeft de tweede kamer een motie van kamerlid Koerhuis aangenomen. Minister Ollongren heeft aangegeven geen gehoor aan de motie te geven.

Nederland loopt in Europa ver achter op alle andere landen, als het gaat om wet- en regelgeving rondom de verduurzaming van gebouwen. Door invoering van dit volwaardige energielabel wordt voorkomen dat de ongeloofwaardigheid in Europees verband nog verder oploopt. Het in 2015 ingevoerde label is immers door Europa afgekeurd omdat het niet toereikend is voor zijn doel.

De regering wil daarom het energielabel op basis van de NTA8800 invoeren. Toch bleek er in de Tweede Kamer een kleine meerderheid te zijn voor de motie Koerhuis die het kabinet oproept om de invoering van het energielabel voor woningen uit te stellen, omdat zij zich zorgen maken over de stijgende kosten van het nieuwe energielabel. De verwachting is dat dit €190,- per woning gaat kosten.

Bij een verkooptransactie staan deze kosten echter in schril contrast tot alle andere kosten die een koper daarbij maakt. De veronderstelde € 190,- is slechts 0,06% van de gemiddelde verkoopprijs van een woning. (gemiddelde verkoopprijs is € 336.000,- in augustus 2020 volgens CBS).

Het besluit van de minister geeft meer zekerheid bij de beroepsgroep van energieadviseurs. Zij voelen zich inmiddels een speelbal van de politiek. Daarbij hebben zij in voorbereiding op de invoering van dit volwaardige label fors geïnvesteerd in opleidingen en nieuwe software zodat er nu voldoende deskundigen beschikbaar zijn. Door het uitstellen van de invoering zal de onzekerheid bij de energieadviseurs steeds groter worden en toont de overheid zich tevens als onbetrouwbaar ten opzichte van haar burgers.

Voordelen van het vernieuwde energielabel:

  • Bij realisatie van de verduurzamingsopgave biedt een onafhankelijk, volwaardig energielabel een nulmeting om het effect van uitgevoerde duurzaamheidsmaatregelen vast te stellen.
  • Een betrouwbaar en volwaardig energielabel is vaak al een voorwaarde voor hypotheekverstrekking met ‘groene rente-korting’, groene leningen en subsidies.
  • Het energielabel is een onpartijdige beoordeling op basis waarvan de woningeigenaar kan bepalen of en welke maatregelen financieel en energetisch het meeste rendement hebben.
  • Het energielabel wordt waardevoller omdat woningkopers en verkopers het energielabel serieuzer gaan zien. Ze geven liever meer geld uit aan een waardevol product dan aan een goedkoop maar waardeloos label.

Op basis van bovenstaande kan men concluderen dat invoering van het nieuwe energielabel zowel op landelijk als Europees vlak alleen maar voordelen biedt. Het financiële aspect is verwaarloosbaar, aangezien de ‘hogere’ kosten zich terugbetalen in inzichten en verduurzaming van woningen.

 

 

Het gebruik van energie is hard aan het veranderen. De overheid gaat strenger handhaven op het gebied van energie. De eerste gebouwen die verkocht zijn zonder energielabel hebben een boete ontvangen van duizenden euro’s! Verder moeten gebouwen per 2023 minimaal een C-label hebben. De industrie blijft ook niet gespaard, Minister Wiebes laat ze per brief weten dat ze per 2022 moeten stoppen met het gebruik van gas uit Groningen!

Heeft u praktische kennis nodig om hier een rol in te spelen als gebruiker, adviseur of als installateur deze energieverplichtingen te kunnen uitvoeren? Dan is de TVVL opleiding Energiecoördinator zeker iets voor u!

Adviseurs van Senergy Energieadvies dragen bij aan deze cursus. Onze onderwerpen zijn onder andere ‘energiebeheer’, ‘energiebesparing en installaties’, ‘verlichting’ en ‘duurzame technieken’. In onze lessen gaan wij uitgebreid in op de theorie en praktijk. Middels praktische cases laten wij u zien hoe de theorie toegepast wordt.

De volgende cursussen starten op 25 november 2020 en 10 maart 2021. Voor meer informatie en aanmelden, zie de website van TVVL.

Ondanks kritiek vanuit de Tweede Kamer weigert minister Ollongren (binnenlandse Zaken) een streep te zetten door een veel duurder energielabel voor woningen. Sommige woningbezitters moeten daardoor vanaf de jaarwisseling vijfentwintig keer meer betalen voor een energielabel, omdat er dan specialist aan huis moet komen. De minister wijst op Europese regels die ervoor zorgen dat het energielabel duurder wordt. De exacte kosten vallen nog te bezien zegt de minister. En bovendien “zal de markt zelf de prijs bepalen”.

Lees hier het gehele artikel. (Bron: Telegraaf)

Over ruim 2 jaar moet elk kantoorgebouw minimaal energielabel C hebben. Ondernemers lijken daar nog nauwelijks rekening mee te houden in hun zoektocht.
In minder dan 1 procent van de zoekopdrachten wordt het energielabel meegenomen. Daaruit blijkt dat, ondanks dreigende sluiting, het energielabel niet hoog op de agenda staat bij bedrijven.
Lees hier het gehele artikel. (Bron: NU.nl)

Het kabinet is van plan om vanaf 1 januari 2021 huiseigenaren te verplichten een veel duurder energielabel aan te schaffen. Ter vergelijking: het label kost nu € 7,50 en gaat € 190,- kosten. Een fors verschil. De Tweede Kamer wil de invoering van het duurdere energielabel voor woningen uitstellen. Een motie hiervoor werd door een ruime meerderheid aangenomen. Lees hier het gehele artikel. (Bron: RTL nieuws)

Wij hebben ruime ervaring in het opstellen van energielabels voor utiliteitsgebouwen en geven tevens maatwerkadvies over hoe u het energielabel kunt verbeteren.
Meer informatie m.b.t. energielabels vindt u hier.

Stel dat uw gebouw nog geen energielabel heeft, kunt u met de Benchmark Energielabel tool eenvoudig zien hoe een vergelijkbaar gebouw presteert.

ADVISEUR INSTALLATIETECHNIEK (ZZP-ER/ AANKOMEND ZZP’ER)
Senergy staat voor advies op het gebied van energie. Onze adviseurs helpen hiermee bedrijven, instellingen en overheden geld te besparen op hun energierekening. Tegelijkertijd worden gezonde en comfortabele gebouwen gerealiseerd. Als jij met jouw enthousiasme en kennis de verantwoordelijkheid op je wilt nemen om samen met je nieuwe collega’s ons bedrijf naar een hoger level te brengen, ben je bij ons aan het juiste adres.

DE ADVISEUR

Als adviseur help je onze opdrachtgevers met een op maat gemaakt, onafhankelijk en eerlijk advies. Uitgaand van praktisch haalbare energiebesparingen. Je gaat werken met een toegewijd team en je beschikt over de volgende opleidingen, expertises en eigenschappen:

  • Afgeronde opleiding (HBO/WO of MBO+) richting Installatietechniek
  • Enige relevante werkervaring
  • Bereidheid om EPA-U diploma te gaan halen is een pré
  • Proactieve houding
  • Representatief
  • Klantgerichte en goede communicatieve vaardigheden
  • Gemotiveerd en flexibel
  • Ambitieus.

Zet jouw volgende stap bij Senergy

Senergy is gevestigd in Breda. Je kunt je werkzaamheden vanaf dit kantoor uitvoeren, maar je bent natuurlijk ook vrij om je werkzaamheden vanuit huis of op een andere locatie uit te voeren. Het aantal uren is in overleg, omdat jij ook jouw eigen bedrijf runt of op gaat zetten.

Er is een gezonde balans tussen humor en werk in het team. Je hebt eigen verantwoordelijkheid en alle ruimte om zelf projecten van begin tot eind op te pakken. Je bent, en blijft, tenslotte ‘eigen baas’ als ZZP-er.

Dit bieden wij jou:

  • Zelfstandig opdrachten uitvoeren (met expertise van collega’s om je heen)
  • Acteren binnen een netwerk van ervaren adviseurs
  • Interessante en uitdagende projecten en opdrachtgevers
  • Partners om grotere projecten mee aan te kunnen nemen
  • Werkplek op kantoor in Breda
  • Je eigen bijdrage aan verduurzaming in Nederland
  • Beginnende ZZP-ers kunnen ervaring opdoen.

Voor meer informatie neem contact met ons op of bel naar 076-302 00 22

Met de CO2 -Prestatieladder gaan bedrijven aan de slag met energiebesparing binnen de bedrijfsvoering en wordt CO2 gereduceerd in projecten én in de keten. Dat levert direct kostenbesparing op.

De CO2 -Prestatieladder is een instrument om bedrijven te stimuleren tot CO2-bewust handelen in de eigen bedrijfsvoering en bij de uitvoering van projecten. Het gaat daarbij met name om het inzichtelijk maken van de eigen CO2-emissie (de Footprint), het bereiken van CO2-emissiereductie en energiebesparing, het efficiënt gebruik maken van materialen en het gebruik van duurzame energie.

Senergy Energieadvies kan u snel en gericht begeleiden bij het traject om te komen tot certificering van uw bedrijf. Hiervoor hebben wij een goede applicatie voor alle metingen en assessments op het gebied van CO2. Hiermee kunnen rapporten gegenereerd worden, de footprint wordt automatisch berekend en u kunt zelf alles bijhouden in een professionele CO2 boekhouding. Dit scheelt tijd en geld.

Wilt u meer informatie, kijk op onze dienstenpagina of neem contact op via 076-302 00 22.

EPA-U ADVISEUR (ZZP-ER/ AANKOMEND ZZP’ER)
Senergy staat voor advies op het gebied van energie. Onze adviseurs helpen hiermee bedrijven, instellingen en overheden geld te besparen op hun energierekening. Tegelijkertijd worden gezonde en comfortabele gebouwen gerealiseerd. Als jij met jouw enthousiasme en kennis de verantwoordelijkheid op je wilt nemen om samen met je nieuwe collega’s ons bedrijf naar een hoger level te brengen, ben je bij ons aan het juiste adres.

DE ADVISEUR

Als adviseur help je onze opdrachtgevers met een op maat gemaakt, onafhankelijk en eerlijk advies. Uitgaand van praktisch haalbare energiebesparingen. Je gaat werken met een toegewijd team en je beschikt over de volgende opleidingen, expertises en eigenschappen:

  • Afgeronde HBO-opleiding richting Bouwkunde, Installatietechniek of vergelijkbaar
  • Enige relevante werkervaring
  • EPA-U diploma is een pré (of de bereidheid dit te gaan halen)
  • Proactieve houding
  • Representatief
  • Klantgerichte en goede communicatieve vaardigheden
  • Gemotiveerd en flexibel
  • Ambitieus.

Zet jouw volgende stap bij Senergy

Senergy is gevestigd in Breda. Je kunt je werkzaamheden vanaf dit kantoor uitvoeren, maar je bent natuurlijk ook vrij om je werkzaamheden vanuit huis of op een andere locatie uit te voeren. Het aantal uren is in overleg, omdat jij ook jouw eigen bedrijf runt of op gaat zetten.

Er is een gezonde balans tussen humor en werk in het team. Je hebt eigen verantwoordelijkheid en alle ruimte om zelf projecten van begin tot eind op te pakken. Je bent, en blijft, tenslotte ‘eigen baas’ als ZZP-er.

Dit bieden wij jou:

  • Zelfstandig opdrachten uitvoeren (met expertise van collega’s om je heen)
  • Acteren binnen een netwerk van ervaren adviseurs
  • Interessante en uitdagende projecten en opdrachtgevers
  • Partners om grotere projecten mee aan te kunnen nemen
  • Werkplek op kantoor in Breda
  • Je eigen bijdrage aan verduurzaming in Nederland
  • Beginnende ZZP-ers kunnen ervaring opdoen.

Voor meer informatie neem contact met ons op of bel naar 076-302 00 22

Bij utiliteitsgebouwen met verwarmingssystemen of airconditioningssystemen met een gezamenlijk nominaal vermogen van meer dan 290 kW moeten met ingang van einde 2025 systemen voor gebouwautomatisering en -controle (GACS) zijn geïnstalleerd. Deze eis komt voort uit de tweede herziening van de Europese richtlijn Energieprestatie van Gebouwen (EPBD III) die uiterlijk 10 maart 2020 in Nederland geïmplementeerd moet zijn. Lees meer